TÜRKAK Akreditasyon Sorgulama Nasıl Yapılır?
TÜRKAK akreditasyon sorgulama, bir belgelendirme kuruluşunun akreditasyonunu turkak.org.tr üzerindeki resmi listeden numarası ve kapsamıyla doğrulamaktır. Kuruluşun adını veya akreditasyon numarasını girer, akreditasyon türünü ve kapsamı kontrol eder, aldığınız belge tipinin (örneğin ISO 9001) bu kapsamda yer alıp almadığına bakarsınız. Kapsam dışı belge, akreditesiz belge sayılır. Doğrulama ücretsizdir.
Yürüttüğümüz belgelendirme süreçlerinde en sık karşılaştığımız sorun, firmanın elindeki belgenin "akredite" sanılması ama kuruluşun TÜRKAK listesinde ya hiç görünmemesi ya da belge tipinin kapsam dışında kalmasıdır. İhaleye girerken, müşteri denetiminde veya yurt dışı sevkiyatta belge reddedildiğinde iş işten geçmiş oluyor. DIM Danışmanlık olarak her dosyada işe kuruluşun akreditasyon durumunu doğrulayarak başlarız, çünkü geçersiz belge para ve zaman kaybından öte itibar riski yaratır. Sorgulamayı kendi başınıza dakikalar içinde yapmanız için bu rehberi hazırladık.
TÜRKAK akredite kuruluş sorgulama adımları
Sorgulamayı TÜRKAK'ın resmi web sitesinden yürütürsünüz; üçüncü taraf sitelere veya kuruluşun kendi beyanına güvenmeyin. Aşağıdaki sıra, hem kuruluşun akredite olup olmadığını hem de kapsamını birlikte doğrular.
- turkak.org.tr adresine girin ve "Akredite Kuruluşlar" / akreditasyon arama bölümünü açın.
- Belgelendirme kuruluşunun tam ticari unvanını veya bildiği akreditasyon numarasını yazın.
- Listede çıkan kaydı tıklayıp akreditasyon türünü kontrol edin (sistem, ürün, personel, muayene, laboratuvar).
- Akreditasyonun yürürlük durumuna bakın: aktif, askıda, geri çekilmiş veya süresi dolmuş.
- Kapsam dokümanını (akreditasyon kapsamı PDF'i) açıp aldığınız belge tipinin orada yer alıp almadığını doğrulayın.
- Elinizdeki belgenin üzerindeki akreditasyon numarası ile sitedeki numarayı karşılaştırın.
Altı adımlık bu sıra, sahadaki dosyalarımızda standart kontrol listemizdir. Numara tutuyor ama kapsam tutmuyorsa, belge geçersiz kabul edilir.
Akreditasyon kapsamının kontrolü neden numaradan kritik?
Bir kuruluşun akredite olması, verdiği her belgenin akredite olduğu anlamına gelmez. TÜRKAK akreditasyonu kapsam bazlıdır; kuruluş yalnızca kapsam dokümanında listelenen standartlar ve sektörler (EA/NACE kodları) için akreditedir. Örneğin bir kuruluş ISO 9001 için akredite, ISO 27001 için akreditesiz olabilir. Elinizdeki belge ISO 27001 ise ve kuruluşun kapsamında ISO 27001 yoksa, o belge akreditesizdir.
Denetlediğimiz dosyalarda gördüğümüz klasik tuzak budur: kuruluş gerçekten TÜRKAK listesinde, firma da bunu görüp rahatlıyor, oysa belge tipi kapsam dışı. Kapsam PDF'inde standart numarasını ve faaliyet alanınızın kodunu birlikte arayın. İkisi de varsa belgeniz akrediteli sayılır. Konunun ayrıntısı için akreditasyonlu ve akreditesiz belge farkları sayfasındaki karşılaştırmayı inceleyebilirsiniz.
Akreditasyon numarası formatı ve okunması
TÜRKAK akreditasyon numarası, kuruluşun akredite olduğu faaliyet türünü gösteren harf ön ekiyle başlar. Belge ve sertifika üzerinde bu numara ile TÜRKAK logosunun birlikte bulunması beklenir. Aşağıdaki tablo en sık karşılaşılan ön ekleri ve neyi ifade ettiğini özetler.
| Ön ek | Akreditasyon türü | İlgili belge örneği |
|---|---|---|
| AB | Yönetim sistemi belgelendirme | ISO 9001, ISO 14001, ISO 45001, ISO 27001 |
| AÜ | Ürün belgelendirme | Ürün uygunluk sertifikaları |
| AP | Personel belgelendirme | Mesleki yeterlilik sertifikaları |
| AM | Muayene kuruluşu | Periyodik kontrol, muayene raporları |
| AB / deney-kalibrasyon | Laboratuvar (deney/kalibrasyon) | Akredite deney ve ölçüm raporları |
Numaranın yapısı kuruluştan kuruluşa değişebilir; belirleyici olan, sitedeki kayıtla tıpatıp eşleşmesidir. Logoyu taklit eden, numarası listede çıkmayan belgeler ilk uyarı işaretidir. TÜRKAK'ın görev ve yetkileri hakkında temel bilgi, numaranın hangi otorite tarafından verildiğini netleştirir.
IAF ve EA karşılıklı tanıma ile uluslararası geçerlilik
TÜRKAK akreditasyonlu bir belge, uluslararası karşılıklı tanıma anlaşmaları sayesinde yurt dışında da geçerli kabul edilir. TÜRKAK; Avrupa Akreditasyon Birliği (EA) ve Uluslararası Akreditasyon Forumu (IAF) çok taraflı tanıma anlaşmalarının (MLA/MRA) imzacısıdır. Anlaşmalar, "bir kere akredite edilen, her yerde kabul edilir" ilkesine dayanır.
İhracat yapan müşterilerimizde bu fark doğrudan paraya dönüşür: TÜRKAK akreditasyonlu belge, alıcı ülkedeki kurumlarca ek doğrulama gerektirmeden tanınır; tanıma kapsamı dışındaki akreditasyonlar ise sınırda veya tedarikçi denetiminde sorgulanır. Belgenizin üzerinde TÜRKAK ile birlikte IAF MLA işareti bulunması, bu uluslararası geçerliliğin görünür kanıtıdır. Tereddüt ederseniz, akreditasyon kuruluşunun IAF imzacısı olduğunu iaf.nu üzerinden de teyit edebilirsiniz.
Akreditesiz kuruluş riskleri
Akreditesiz kuruluştan alınan belge, geçerli görünse de ihale, denetim ve ihracat aşamalarında ret riski taşır. Akreditasyon, belgeyi düzenleyen kuruluşun yetkinliğinin bağımsız denetimle onaylanmasıdır; bu onay yoksa belgenin arkasında tarafsız bir teknik güvence durmaz.
- Kamu ihalelerinde ve büyük tedarikçi listelerinde belgenin reddedilmesi.
- Müşteri ikinci taraf denetimlerinde uygunsuzluk açılması, sözleşme kaybı.
- Yurt dışı sevkiyatta belgenin tanınmaması, ek test ve gecikme maliyeti.
- Aynı süreci akredite kuruluşla yeniden yürütme zorunluluğu, çifte masraf.
- Marka ve itibar zedelenmesi, "sahte belge" algısı.
Belgenizin gerçekliğinden emin değilseniz, sahte ISO belgesini ayırt etme yöntemleri ile birlikte kuruluşu mutlaka sorgulayın. Şüphe varsa, sorgu yap.
Belgenizi sorgulama: kuruluş ve belge çapraz kontrolü
Tam doğrulama, kuruluş sorgulamasını belge sorgulamasıyla birlikte yapmaktır. TÜRKAK tarafında kuruluşun akreditasyonunu, belgelendirme kuruluşunun veritabanında ise belgenizin kayıtlı olduğunu kontrol edersiniz. İkisi tutarsa belgeniz hem gerçek hem akrediteli demektir.
Çapraz kontrolde işe yarayacak adımları ISO belgesi sorgulama yöntemleri sayfasında ayrıntılı bulabilirsiniz. Akreditasyonun ne anlama geldiğini ve neden teknik güvence sağladığını derinleştirmek isterseniz akreditasyon kavramının tanımı iyi bir başlangıçtır. Sorgulama sonucu çelişkili çıkıyorsa, kuruluştan kapsam dokümanını ve belge kaydını yazılı isteyin.
DIM Danışmanlık ile doğru kuruluş seçimi
Doğru belgelendirme kuruluşunu süreç başında seçmek, sonradan geçersiz belgeyle uğraşmaktan ucuzdur. DIM Danışmanlık bir danışmanlık firmasıdır; belgeyi akredite belgelendirme kuruluşu düzenler, biz sizi standarda hazırlar ve kuruluşun akreditasyon durumunu sizin adınıza doğrularız. Yürüttüğümüz projelerde, kuruluşun TÜRKAK kapsamını başvurudan önce kontrol ederek sonradan çıkacak ret risklerini elemeyi hedefleriz.
Hangi standart için hangi akredite kapsamın gerektiğini birlikte netleştirir, dokümantasyon ve iç denetim hazırlığınızı kurarız. DIM Danışmanlık ekibinden ücretsiz ön değerlendirme alarak elinizdeki belgenin veya hedeflediğiniz kuruluşun akreditasyon durumunu konuşabilirsiniz.
Resmi Kaynaklar
- TÜRKAK, Türk Akreditasyon Kurumu
- Akreditasyon Portalı (turkak.org.tr)
- IAF, Uluslararası Akreditasyon Forumu
- EA, Avrupa Akreditasyon Birliği
- ISO, Uluslararası Standardizasyon Örgütü
