EN 1090 Belgesi Fiyatı Neye Göre Belirlenir?
EN 1090 belgesinin tek bir liste fiyatı yoktur; toplam maliyet, imal ettiğiniz taşıyıcı çelik ya da alüminyum elemanların hangi uygulama sınıfında değerlendirildiğine, kaynaklı imalatın kapsamına ve fabrikanızda kurulması gereken kontrol altyapısına göre şekillenir. Aynı atölye iki farklı proje için tamamen farklı bedellerle karşılaşabilir. Aşağıda fiyatı belirleyen kalemleri tek tek açıyor, danışman ücreti ile Onaylanmış Kuruluş bedelinin neden ayrı düştüğünü netleştiriyoruz.
CE işaretli taşıyıcı çelik ve alüminyum elemanların AB ve Türkiye pazarına arzı, Yapı Malzemeleri Tüzüğü (CPR) kapsamında zorunludur. Fiyat sorgularken "belge kaç para" sorusu yerine "hangi uygulama sınıfı, hangi kaynak kapsamı, hangi FPC derinliği" sorularına yanıt aramak, gerçekçi bir bütçe çıkarmanın tek yoludur. Kapsamı yanlış belirlemek, ya gereksiz denetim masrafı ya da yetersiz uygunluk kanıtı demektir.
EN 1090 Maliyetini Belirleyen Temel Mantık
Süreç iki ana faturaya ayrılır. Birincisi, fabrikanızda yönetim ve üretim kontrol sistemini kuran, kaynak dokümantasyonunu hazırlayan ve başvuruyu yöneten danışmanlık hizmetidir. İkincisi, Fabrika Üretim Kontrolünü (FPC) yerinde denetleyip belgelendiren bağımsız Onaylanmış Kuruluşun ücretidir. İki kalemi ayrı düşünmek, teklif karşılaştırırken yanılmanızı önler. Belgeyi danışman vermez; danışman sistemi kurar, belgeyi akredite kuruluş düzenler.
Maliyetin büyüklüğünü asıl tetikleyen değişken, projenizin uygulama sınıfıdır. EXC1, EXC2, EXC3 ve EXC4 sırasıyla artan risk ve sıkılık anlamına gelir; sınıfı yapının tasarımcısı belirler. Seçilen sınıf doğrudan kaynak kalitesi yönetimini, muayene yoğunluğunu, izlenebilirlik kayıtlarını ve personel yeterlilik şartlarını yukarı çeker. Çoğu yapıda varsayılan EXC2 iken, köprü ya da yüksek yük taşıyan kritik elemanlarda EXC3 veya EXC4 devreye girer ve bütçe belirgin biçimde değişir. Sınıfların teknik etkisini ayrıntısıyla görmek için EN 1090 uygulama sınıfları (EXC) rehberini incelemenizi öneririz.
EN 1090 Belgesi Fiyatını Belirleyen Kalemler
Aşağıdaki tablo, çelik yapı CE fiyatını oluşturan başlıca kalemleri ve her birinin maliyeti hangi yönde etkilediğini özetler. Rakam vermek yerine, bedeli neyin büyüttüğünü görmek bütçelemede çok daha sağlıklıdır.
| Kalem | Açıklama | Maliyete Etkisi |
|---|---|---|
| Uygulama sınıfı (EXC) | Tasarımcının belirlediği EXC1–EXC4 seviyesi | Sınıf yükseldikçe kaynak, muayene ve kayıt yükü artar; en belirleyici kalem |
| FPC kapsamı | Fabrika Üretim Kontrolü dokümantasyonu ve uygulaması | Sıfırdan kurulum, mevcut sisteme entegrasyondan daha yüksek |
| Kaynak ve EN ISO 3834 seviyesi | Kaynaklı imalatta zorunlu kaynak kalite yönetimi | EXC2'de genelde 3834-3, EXC3/EXC4'te 3834-2; üst seviye daha geniş kapsam ister |
| Kaynakçı ve kaynak koordinatörü | Sertifikalı kaynakçı (WPQR) ve yetkin kaynak koordinatörü ihtiyacı | Sertifika sınavları, WPS/WPQR hazırlığı ve koordinatör görevlendirmesi maliyet ekler |
| Tahribatsız muayene (NDT) | Radyografik, ultrasonik, penetrant gibi muayeneler | Üst EXC sınıflarında muayene oranı ve yöntem çeşidi arttığı için yükselir |
| Onaylanmış Kuruluş denetimi | FPC'nin bağımsız akredite kuruluşça belgelendirilmesi | Tesis büyüklüğü, ürün çeşidi ve ilk denetim/gözetim ziyaretlerine göre değişir |
| Danışmanlık hizmeti | Sistem kurulumu, teknik dosya, kaynak dokümantasyonu, başvuru yönetimi | Kapsam ve atölyenin mevcut olgunluğuna göre belirlenir; belge ücretinden ayrıdır |
Kaynaklı taşıyıcı eleman üretiyorsanız EN ISO 3834 kaynak kalite yönetimi, EN 1090-2'nin ön şartıdır; ayrı ve isteğe bağlı bir kalem değildir. Kaynak kapsamınızı küçük göstermek başvuruda kabul edilmez, sürecin uzaması ve ek maliyet olarak geri döner.
Danışman Ücreti ile Onaylanmış Kuruluş Bedeli Neden Ayrı?
Teklif toplarken en çok karıştırılan nokta budur. Danışmanlık firması, fabrikanızda FPC sistemini kurar, WPS ve WPQR dokümanlarını hazırlar, kaynak koordinatörü ve personel yeterlilik altyapısını oturtur, teknik dosyayı derler ve başvuruyu yönetir. Onaylanmış Kuruluş ise bu kurulan sistemi yerinde denetler, uygun bulursa FPC sertifikasını düzenler. İki bedel farklı taraflara ödenir ve birbirinin yerine geçmez.
Akredite kuruluşun bedeli; tesisin büyüklüğüne, ürün gamına, ilk belgelendirme denetimine ve sonraki gözetim ziyaretlerine göre değişir. Danışmanlık bedeli ise atölyenizin mevcut olgunluğuna bağlıdır: kayıt düzeni, kaynakçı sertifikaları ve kalite altyapısı ne kadar hazırsa hazırlık süresi o kadar kısalır. Süreç adımlarının tamamını görmek isterseniz EN 1090 belgesi nasıl alınır sayfası işin sırasını baştan sona açıklar.
EN 1090-2 ve EN 1090-3: Çelik mi, Alüminyum mu?
Maliyet konuşulurken hangi standardın uygulandığı da belirleyicidir. EN 1090-1, uygunluk değerlendirmesi ve CE işaretleme çerçevesini kuran köşe taşıdır; FPC ve performans değerlendirmesi burada tanımlanır. EN 1090-2, çelik yapıların teknik kurallarını (kesme, şekillendirme, kaynak, montaj, muayene) düzenler. Alüminyum taşıyıcı elemanlar üretiyorsanız EN 1090-3 devreye girer. Kaynak yöntemleri, sarf malzemeleri ve muayene gereksinimleri çelik ile alüminyumda farklılaştığı için hazırlık maliyeti de buna göre değişir.
Bütçeyi Doğru Çıkarmanın Adımları
Gerçekçi bir maliyet çerçevesi için şu sırayı izlemek işe yarar:
- Uygulama sınıfını teyit edin: Tasarımcının belirlediği EXC seviyesini projenizin teknik şartnamesinden netleştirin; sınıf, diğer tüm kalemleri tetikler.
- Kaynak kapsamını çıkarın: Hangi kaynak yöntemleri, hangi malzemeler ve hangi WPS'ler gerekiyor; buna göre EN ISO 3834 seviyenizi belirleyin.
- Mevcut durumu değerlendirin: Kaynakçı sertifikaları, koordinatör yetkinliği ve kayıt sisteminiz ne kadar hazır olduğunu ortaya koyun; eksikler hazırlık maliyetini büyütür.
- İki teklifi ayrı isteyin: Danışmanlık hizmeti ile Onaylanmış Kuruluş denetimini ayrı kalemler olarak fiyatlatın; tek rakam altında birleştirilen teklifler yanıltıcıdır.
Belgeye mi ihtiyacınız var? Danışmanımızla ücretsiz görüşün
EN 1090 Sürecinde DIM Danışmanlığın Rolü
DIM Danışmanlık, bir danışmanlık firması olarak fabrikanızda FPC sistemini kurar, kaynak yönetimini EN ISO 3834'e göre yapılandırır, WPS ve WPQR dokümantasyonunu hazırlar, kaynak koordinatörü ve personel yeterlilik altyapısını oturtur, teknik dosyayı derler ve Onaylanmış Kuruluş başvurusunu yönetir. Belgeyi ve CE işaretini düzenleyen taraf ise bağımsız akredite Onaylanmış Kuruluştur; danışman ile belgelendirici ayrı kişiliklerdir. Standardın kapsamını ve bölümlerini topluca görmek için EN 1090 belgesi ana sayfasını inceleyebilirsiniz.
Atölyenizin mevcut durumuna göre net bir kapsam ve gerçekçi bir maliyet çerçevesi çıkarmak için DIM Danışmanlık'tan ücretsiz ön değerlendirme talep edebilirsiniz.
