Marka Tescili Sorgulama Nasıl Yapılır?
Marka tescili sorgulama, başvurmak istediğiniz isim veya logonun benzerini daha önce tescil ettiren ya da başvuran biri olup olmadığını TÜRKPATENT veri tabanından kontrol etme işidir. Araştırmayı başvurudan önce yaparsanız, ret ve itiraz riskini en başta görür, bütçenizi boşa harcamazsınız. Sorgu ücretsizdir ve birkaç dakika sürer. Doğru sınıf seçimi sonucu belirler.
Yürüttüğümüz marka başvurularında en sık karşılaştığımız sorun, sahibinin hiç araştırma yapmadan başvuru harcını yatırmasıdır. Aylar sonra benzerlik gerekçesiyle kısmi ya da tam ret kararı gelir; harç geri ödenmez, isim için harcanan tabela ve ambalaj parası da çöpe gider. DIM Danışmanlık olarak başvuru dosyasını açmadan önce daima kapsamlı bir sorgulama yaparız, çünkü on dakikalık bir kontrol çoğu zaman aylarca sürecek bir itiraz sürecinin önüne geçer. Markanın hukuki koruma kapsamı konusunda marka kavramının temel tanımı üzerinden netleşmek, sorgulamayı da anlamlı kılar.
Marka Tescili Sorgulama Nedir, Ne İşe Yarar?
Marka sorgulama, tescil başvurusu yapmadan önce piyasada ve resmi sicilde aynı veya karıştırılacak kadar benzer bir markanın bulunup bulunmadığını tespit etmektir. Amaç tek: para ve zaman kaybetmeden ret olasılığını ölçmek. TÜRKPATENT, başvuruları daha önceki haklarla otomatik karşılaştırmaz; itiraz çoğunlukla önceki marka sahibinden gelir. Önceden sorgu yapan başvuru sahibi, hangi sınıflarda hangi rakip markaların durduğunu bilir ve ismini ona göre seçer ya da düzeltir. Tescilin sağladığı korumayı merak ediyorsanız marka tescilinin işletmeye sağladığı koruma ayrı bir konudur; sorgulama ise o korumaya giden yolun ilk adımıdır.
TÜRKPATENT Marka Araştırma Aracı Nasıl Kullanılır?
TÜRKPATENT'in çevrimiçi marka araştırma ekranı, ülkemizdeki en güncel ve resmi kaynaktır; üyelik gerektirmeden herkese açıktır. Sistemde marka adına, başvuru numarasına, başvuru sahibine ve Nice sınıfına göre arama yapabilirsiniz. Sorgu sonucunda markanın durumu (başvuru aşamasında, tescilli, reddedilmiş, hükümsüz) görünür. Tek bir kelimeyle yetinmeyin; ismin yazılış, okunuş ve anlam olarak benzerlerini de deneyin.
- TÜRKPATENT resmi sitesinden çevrimiçi işlemler bölümüne girin, marka araştırma modülünü seçin.
- Marka adını yazın; ardından sesteş ve yazımı yakın varyasyonları da ayrı ayrı sorgulayın.
- İlgili Nice sınıflarını işaretleyin, yalnızca kendi sektörünüzün sınıfıyla sınırlamayın.
- Çıkan sonuçlarda başvuru tarihi, sınıf numaraları ve marka durumunu tek tek inceleyin.
- Şekil/logo başvurusu yapacaksanız görsel unsuru da Viyana sınıflandırmasıyla taratın.
Pratikte gördüğümüz hata, sahibinin sadece markasının tam yazımını araması ve "sonuç çıkmadı" diye rahatlamasıdır. Benzerlik, harfi harfine aynılık değildir. "Kaya" ile "Kayaa" yan yana sorun çıkarabilir.
Nice Sınıflandırması ve Doğru Sınıf Seçimi
Nice sınıflandırması, mal ve hizmetleri 45 sınıfa ayıran uluslararası bir sistemdir ve markanız yalnızca seçtiğiniz sınıflarda korunur. Yanlış ya da eksik sınıf seçimi, tescili neredeyse işe yaramaz hale getirir. Gıda üreticisiyseniz ürünün sınıfını seçmeniz yetmez; ürünü sattığınız mağaza hizmeti farklı bir sınıfta olabilir. Doğru sınıf belirlemek, hem koruma kapsamını hem de sorgulama sırasında hangi rakipleri dikkate alacağınızı tayin eder.
| Sınıf grubu | Kapsam örneği | Yaygın kullanıcı |
|---|---|---|
| 1-34. sınıflar | Mallar (gıda, tekstil, kozmetik, makine) | Üretici, ithalatçı |
| 35. sınıf | Mağazacılık, satış, reklam, pazarlama | Perakende, e-ticaret |
| 36-45. sınıflar | Hizmetler (finans, eğitim, yazılım, hukuk) | Hizmet işletmeleri |
Başvuru sahiplerinin çoğu 35. sınıfı atlar. Oysa markanızla mağaza ya da çevrimiçi satış yapacaksanız bu sınıf belirleyicidir. Sınıf eksikliği sonradan kolay düzeltilmez; yeni başvuru ve yeni harç gerekir.
Benzerlik ve Karıştırılma İhtimali Kontrolü
Karıştırılma ihtimali, ortalama bir tüketicinin iki markayı aynı işletmeye ait sanması riskidir ve marka başvurularının en yaygın ret gerekçesidir. Sınai Mülkiyet Kanunu, aynı veya benzer mal/hizmette, görsel, işitsel ya da kavramsal olarak benzeyen markaların tescilini engeller. Sorgulamada yalnız birebir aynı isimleri değil, telaffuzu yakın, anlamı örtüşen ve aynı kökten türeyen markaları da tarayın. "Marka ayırt edicidir" demek yeterli değildir; karar verirken bütünsel izlenim esas alınır.
Değerlendirmede şu üç eksene bakarız:
- Görsel benzerlik: Yazım, harf dizilimi, logo biçimi ve renk düzeni.
- İşitsel benzerlik: Okunduğunda kulağa benzer gelme, vurgu ve hece yapısı.
- Kavramsal benzerlik: Aynı anlama gelme veya çağrışım yapma durumu.
Üç eksenden birinde güçlü benzerlik, aynı sınıfta ret için yeterli olabilir. İsmi seçerken esnek olun. Risk gördüğünüzde değiştirin.
Başvuru Öncesi Sorgulama Ret Riskini Nasıl Düşürür?
Başvurudan önce yapılan sağlam bir sorgulama, ret ve itiraz olasılığını en başta görünür kılarak boşa harç ödemenizi engeller. TÜRKPATENT başvuruyu önceki markalarla kendiliğinden reddetmez; süreç şöyle ilerler: başvurunuz Resmi Marka Bülteni'nde yayımlanır, önceki marka sahipleri iki ay içinde itiraz edebilir. Sorgulama yapmadan başvurduğunuzda, bu itirazlarla başvurudan aylar sonra yüzleşirsiniz. Önceden tarama yapan işletme ise riskli ismi en baştan eler. Marka tescil sürecinin tamamını marka tescili süreci ve aşamaları başlığı altında ayrıca ele alıyoruz; sorgulama o sürecin ilk ve en ucuz sigortasıdır.
Sahada gördüğümüz tablo şu: kapsamlı ön araştırma yapan dosyalarda itirazla karşılaşma oranı belirgin biçimde düşüyor. Araştırma maliyetsizken risk yüksek. Hesap basit.
Uluslararası Marka Sorgulama: WIPO ve EUIPO
Yurt dışında satış yapacaksanız sorgulamayı Türkiye sicili ile sınırlamak yanıltıcıdır; hedef ülkelerin veri tabanlarını da kontrol etmelisiniz. Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü (WIPO), Madrid Protokolü kapsamında tek başvuruyla birçok ülkede tescil imkanı sunar ve Global Brand Database aracıyla uluslararası sorgu yapılır. Avrupa Birliği pazarı için EUIPO, 27 üye ülkede geçerli tek bir AB markası verir ve kendi arama aracında benzerlik taraması yaptırır. İhracat planı olan işletmenin önce hedef pazarda markanın boşta olduğunu doğrulaması gerekir.
- WIPO Madrid Sistemi: Türkiye'deki başvuruyu temel alarak çok ülkeli tescil; Global Brand Database ile ön sorgu.
- EUIPO (AB markası): 27 ülkede geçerli tek tescil; eSearch plus ve TMview üzerinden benzerlik kontrolü.
- Ulusal sicil sorguları: Madrid kapsamı dışındaki ülkeler için ilgili ofisin kendi veri tabanı.
DIM Danışmanlık ile Sorgulamadan Tescile
Doğru sorgulama, sektör tecrübesiyle yapılan benzerlik yorumu sayesinde değer kazanır; tek başına liste taramak çoğu zaman yetmez. DIM Danışmanlık olarak marka adınızı Türkiye ve hedef pazarlardaki sicillerde tararız, karıştırılma riskini sınıf bazında değerlendiririz ve başvuruyu en güçlü kapsamla kurgularız. Tescil belgesini akredite resmi merci olan TÜRKPATENT düzenler; bizim işimiz başvurunuzu o belgeye en sağlam şekilde hazırlamaktır. İsminizin tescile uygun olup olmadığını öğrenmek için DIM Danışmanlık ekibinden ücretsiz ön değerlendirme talep edebilirsiniz.
