NACE Kodu: Faaliyet Sınıflaması, Sorgulama ve Tehlike Sınıfı
NACE kodu, işletmenin ekonomik faaliyetini sınıflandıran koddur. Türkiye'de kullanılan altı haneli faaliyet kodu, işyerinin yaptığı işi ayrıntılandırır. Kodun kendisi “az tehlikeli, tehlikeli veya çok tehlikeli” anlamına gelmez; tehlike sınıfı ilgili faaliyetle güncel listede eşleştirilir.
NACE Kodu Nedir?
NACE, Avrupa’daki ekonomik faaliyet sınıflamasıdır. Kısaltma, Fransızca Nomenclature statistique des activités économiques dans la Communauté européenne adından gelir. Türkiye'deki altılı yapı, ulusal faaliyet ayrıntılarını gösterir. Kod bir güvenlik belgesi veya işletmenin mevzuata uygun çalıştığına ilişkin onay değildir.
Faaliyetinize uygun kodu ararken yalnız rakam dizisine bakmayın; başlığın açıklamasını ve kapsam dışı faaliyetleri de okuyun. Benzer isimli işler farklı sınıflarda yer alabilir. Güncel sürüm, TÜİK sınıflama sunucusundaki NACE Rev.2.1-Altılı, 2026 listesidir.
NACE kodu faaliyet alanına göre belirlenir
Kayıtlı faaliyet ile işyerinde fiilen yapılan işin uyumunu kontrol edin. Yeni faaliyet eklenmesi veya asıl işin değişmesi, vergi, oda ve SGK kayıtlarında inceleme gerektirebilir. Tek bir kurumda yapılan değişikliğin diğer kayıtlara aynı şekilde yansıdığını varsaymayın.
İTO üyeleri, odanın meslek grubu ve NACE kodu işlemleri sayfasından kendi kayıtlarına ilişkin şartları kontrol edebilir. Başka bir odaya bağlı işletmeler, bağlı oldukları kurumun işlem yolunu izlemelidir.
Ne işe yarar, amacı nedir?
Faaliyet kodu; ekonomik istatistiklerde, kurum kayıtlarında ve faaliyete göre yapılan değerlendirmelerde kullanılır. İş sağlığı ve güvenliği açısından ise işyerinin asıl işi ile o faaliyetin tehlike sınıfı birlikte ele alınır. Birden fazla asıl iş söz konusuysa Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının açıkladığı yüksek tehlike sınıfı ilkesi dikkate alınır.
Kodu öğrenmek, işyerindeki riskleri tek başına belirlemez. Aynı faaliyet başlığında bulunan iki işletmenin ekipmanı, iş akışı ve çalışanların maruz kaldığı tehlikeler farklı olabilir.
NACE Kodu Nasıl Öğrenilir?
Önce amacınızı ayırın: faaliyete uygun kodu mu arıyorsunuz, işletmenizin kayıtlardaki kodunu mu? Sınıflama rehberinden bulunan başlık, işletmenizin mevcut tescilli kaydı yerine geçmez.
NACE kodu sorgulama
- Faaliyete uygun kod: TÜİK güncel sınıflamasında veya İTO NACE kodu aramasında yapılan işi arayın. Kapsam açıklamalarını karşılaştırın.
- Oda kaydı: Bağlı bulunduğunuz odanın üye/firma sorgulama hizmetinden kayıtlı faaliyet bilgisini kontrol edin.
- SGK işyeri kaydı: Yetkili kullanıcıyla e-SGK İşveren Sistemi üzerinden işkolu bilgisini inceleyin. SGK'nın işkolu kodlarının güncellenmesi duyurusu, sınıflama değişikliğinin sicil numarasını da etkileyebileceğini açıklıyor.
SGK sicil numarasının belli bir bölümünü kesip altı haneli NACE kodu diye kullanmayın. Bakanlığın açıklamasında sicilin ikinci–beşinci rakamları dört haneli işkolu kodunu gösterir. Altı haneli faaliyet ve tehlike sınıfı için güncel kayıt ve ilgili liste esas alınmalıdır.
Kaynaklar
- Eurostat: NACE tanımı ve sürümleri
- Ticaret Bakanlığı: güncel NACE listeleri
- ÇSGB İSGGM: tehlike sınıfı ve işkolu soruları
Faaliyet kodunuzu resmî kayıtlardan öğrendikten sonra işyerinizin tehlike sınıfına göre hangi önlemleri planlayacağınız netleşmiyorsa, iş sağlığı ve güvenliği hizmetimiz üzerinden çalışma ortamınızı ve ihtiyaç duyduğunuz desteği değerlendirebiliriz.
